Kıdem Tazminatı Nedir?



İhbar Tazminatı Nedir? Konulu yazımı okumak için tıklayın...

Çalışanların en çok merak ettikleri, ancak bir çoğunun doğru hesaplama yöntemini bilmedikleri ya da yanlış hesapladığı tazminatlar konusu her çalışan için önemlidir. Bir çok çalışan tazminatlarının yanlış hesaplandığı veya ödenmediği iddiası ile mahkemeye başvurmuş ve bir çoğu bu konuda haklı çıkmıştır. İşverenler için ciddi maddi yükü olan tazminatlar, aşağıda anlatacağım şartları taşıyan her çalışanın hakkıdır. Çalışan ile işveren arasında kanun ile kurulan iş birlikteliği belli sebeplerle son bulabilir. Dolayısıyla birlikteliğin sonlanması ile her iki taraf içinde kanuni haklar doğar. Kıdem ve İhbar Tazminatları da bu haklar içerisinde yer alan bir kanun maddesidir.

Kıdem Tazminatı Nedir?

İşçinin kendi isteği dışında işten ayrılması ya da çıkarılması durumunda, çalıştığı yıllar için  işverenin işçiye ödemek zorunda olduğu ücrete Kıdem Tazminatı denir. Kıdem tazminatı 1475 Sayılı İş Kanunun 14. Maddesine göre uygulanmaktadır.

Kimler Kıdem Tazminatı Alabilir?

Aşağıdaki durumlarda çalışanlar Kıdem Tazminatına hak kazanır;
  • İşveren tarafından çıkarılanlar,
  • En az 1 yıl aynı iş yerinde veya aynı kuruma bağlı farklı iş yerlerinde çalışmış olanlar,
  • Evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde işten ayrılan kadınlar,
  • Askerlik dolayısıyla işten ayrılan erkekler
  • Sağlık sebepleri dolayısıyla işten ayrılanlar,
  • Normal ve malulen emekli olanlar,
  • Çalışan işçinin ölümü.

Emekli Olmadan Kıdem Tazminatı Alınır mı?


Emekli olmadan kıdem tazminatı alabilmek için kanunda belirlenmiş prim ödeme günlerini tamamlamış olmak gerekir. Bu durum işe başlanan ilk tarihe göre değişmektedir.
  • 8 Eylül 1999 öncesi işe girenler: 15 yıl sigorta, 3600 gün prim
  • 9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası işe girenler: 25 yıl sigorta, 4500 gün prim
  • 1 Mayıs 2008 sonrası işe girenler: 25 yıl sigorta, 5400 gün prim
  • 9 Eylül 1999 sonrası işe girenler: Sigortalılık süresi şartı aranmaksızın 7000 gün prim

İstifa Edenler Kıdem Tazminatı Alabilir mi?


Haklı bir sebep gösterilmeden istifa eden işçi hiç bir şekilde tazminat hak edemez. Ancak aşağıda belirtilen sebepler dahilinde istifa ederse tazminata hak kazanır.
  • İş yerinde çalışılan ortam yüzünden sağlık sorunları yaşaması,
  • Belgelendirmek kaydıyla, iş yerinde istifaya zorlanması,
  • Maaşının ödenmemiş olması,
  • İşçinin aldığı ücret dışında sosyal yardım alacaklarının(ikramiye, prim, yakacak yardımı, giysi yardım, fazla mesai, hafta tatili) ödenmemesi,
  • İşçinin sigortasının işveren tarafından geç ve eksik bildirilmesi.
  • İşçinin haberi olmaksızın işveren tarafında SGK’da giriş-çıkışı yapılması.
  • İşçi, dini bayramlar ve resmi tatillerde çalıştırıldığı hallerde ücreti ödenmiyorsa.
  • İşverenin yıllık izinleri tam olarak kullandırmaması.
  • İşçinin çalıştığı iş yerinde bir haftadan uzun süreyle işin durması,
  • Kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde evlilik nedeniyle ayrılması,
  • Erkek işçinin askerlik nedeniyle işten ayrılması.


Kıdem Tazminatı İçin Zaman Aşımı Süresi Ne Kadardır?


İşçi ile işveren arasındaki en büyük anlaşmazlıklardan biri şüphesiz işçiye ödenen tazminatlardır. Zaman zaman bazı işverenler işçinin tazminat hakkını ödemez, bunun sonucunda işçi işten ayrıldıktan sonra mahkemeye başvurur ve hakkını aramaya çalışır. Bu durumlarda işçinin dikkat etmesi gereken en önemli hususlardan biri zaman aşımı süresidir. İşçi işten ayrıldığı tarihten itibaren 5 yıl içerisinde mahkemeye başvuru yapabilir. 5 yıl süreyi aştığı takdirde dava hakkı kalmaz ve tazminat alacağı varsa dahi onuda kaybeder.

Kıdem Tazminatı Tavanı Nedir?

Kıdem Tazminatı tavanı, en yüksek dereceli devlet memurunun 1 yıllık emeklilik ikramiyesine göre değişir. Yani devlet memurları maaşları değiştikçe Kıdem tazminatı Tavanı'da değişmektedir. Örneğin; 2018 2.Dönem Kıdem Tazminatı Tavanı 5.434,42 TL'dir. Sizin brüt maaşınız 10.000 TL dahi olsa maksimum 5.434,42 TL üzerinden kıdem tazminatınız hesaplanır.

Dönemlere Göre Kıdem Tazminatı Tavan Tutarları

DÖNEMTUTAR
01.07.2018 - 31.12.20185.434,42 TL
01.01.2018 - 30.06.20185.001,76 TL
01.07.2017 - 31.12.20174.732,48 TL
01.01.2017 - 30.06.20174.426,16 TL
01.07.2016 - 31.12.20164.297,21 TL
01.01.2016 - 30.06.20164.092,53 TL
01.09.2015 - 31.12.20153.828,37 TL
01.07.2015 - 31.08.20153.709,98 TL
01.01.2015 - 30.06.20153.541,37 TL
01.07.2014 - 31.12.20143.438,22 TL
01.01.2014 - 30.06.20143.438,22 TL
01.07.2013 - 31.12.20133.254,44 TL
01.01.2013 - 30.06.20133.129,25 TL
01.07.2012 - 31.12.20123.033,98 TL
01.01.2012 - 30.06.20122.917,27 TL
01.07.2011 - 31.12.20112.731,85 TL
01.01.2011 - 30.06.20112.623,23 TL
01.07.2010 - 31.12.20102.517,01 TL
01.01.2010 - 30.06.20102.427,03 TL
01.07.2009 - 31.12.20092.365,16 TL
01.01.2009 - 30.06.20092.260,05 TL
01.07.2008 - 31.12.20082.173,19 TL
01.01.2008 - 30.06.20082.087,92 TL
İşçinin tazminatı, aldığı 30 günlük brüt ücreti karşılığında hesaplanır. Tazminat hesabı yapılırken bordroda gösterilen tüm gelir ve giderler hesaplanır. Bu hesapta dikkat edilmesi gereken en önemli husus yukarıda belirttiğim kıdem tazminatı tavanıdır. Yani tazminat hesabı yapılan kişinin brüt maaşı, kıdem tazminatı tavanından (2018 2.Dönem için 5.434,42 TL) yüksekse kesinlikle 5.434,42 TL üzerinden işlem yapılır.

Örnek Kıdem Tazminatı Hesaplaması:

Brüt Ücret = 2.000 TL
Giriş Tarihi = 02.06.2015
Çıkış Tarihi = 10.08.2017

Günlük Ücreti = 2.000 / 30 = 66,66 TL
Günlük Yemek Ücreti = 5,60 TL
Günlük Servis Ücreti = 4,30 TL
Günlük Ücret + Günlük Yemek + Günlük Servis = 76,56 TL

Kıdemi = (10.08.2017) - (02.06.2015) = 2 Yıl, 2 Ay, 9 Gün (Elle hesaplandığı için çıkan sonuca 1 gün eklenir.)

2 Yıl    = 76,56 * 30 * 2 yıl                = 4.593,60
2 Ay    = 76,56 * 30 * 2 ay / 12        = 382,80
9 Gün = 76,56 * 30 * 9 gün / 365 = 56,63

Brüt Kıdem Tazminatı = 4.593,60 + 382,80 + 56,63 = 5.033,03
Damga Vergisi = 5.033,03*0,00759 = 38,20

Net Kıdem Tazminatı = 5.033,03 - 38,20 = 4.994,83

Bu yazı daha önce kez okundu.

Hiç yorum yok

Blogger tarafından desteklenmektedir.